Thứ Hai, ngày 01 tháng 9 năm 2014

Một thoáng thu.

Tự dưng hôm nay đi học về, lọ mọ giở cái đám tạp nham có tên Đi Tìm Thương Nhớ viết từ hồi mới ở '' bưng biền '' về. Lúc này Berlin đang mưa thu, trời lạnh se sắt. 

Tối Hồ Tây


Ngày anh ra đi, rặng liễu chưa xanh mầu
Vằng trăng chia ly, lặng lẽ trôi giang đầu
Ngờ đâu anh đi, lạc bước đi qua cầu
Chiều nay qua sông, chợt xót thương đời nhau.

( Em chờ anh trở lại )

Hôm ấy mùa thu, trời cao xanh ngắt, vài đám mây trắng bồng bềnh giữa không trung. Càng gần về Hà Nội, hắn càng thấy nhức mắt, người xe tấp nập, chạy ngược xuôi ríu rít. Một căn nhà cao tầng khủng khiếp làm hắn ngửa cổ nhìn chóng cả mặt. Khói xe, tiếng còi ầm ĩ huyên náo. Hắn nhìn cái gì cũng bé, ngôi nhà, con đường cũng bé. Bước chân vào nhà, hắn nói.

- Sao nhà chật thế nhỉ?

Mẹ hắn cười nhìn hắn trìu mến.

Ơ , lạ nhỉ , thì nhà mình từ xưa đến giờ vẫn thế có rộng thêm gì đâu , từng nào mét thì ngần ấy.

Hắn ra cửa nhìn những hàng quán san sát nhau, những hàng bán bánh kẹo và mỹ phẩm đầy mầu sắc làm hắn hoa mắt ngỡ ngàng. Người ta ở chật vậy mà cũng ở được nhỉ. Suýt nữa thì hắn quên mình đã ở con phố này từ nhỏ cho đến năm 18 tuổi. Lấy cái xe máy ra cửa, mới đầu hơi ngượng tay lái, nhưng vài phút đã quen, hắn chạy từ phố Hàng Bạc lên Hàng Bồ, chốc lại dẫm phanh. Nhiều người thật, có khoảnh đường bằng cái chiếu mà hai ba cái xe đi, trên mỗi xe lạ có hai người. Chả bù nơi hắn ở, cả cánh rừng mênh mông, bạt ngàn và những ngọn núi cao vút, cả ngày mới thấy thấp thoáng bóng người. Dừng lại trước cửa nhà người yêu cũ , hắn thấy bà mẹ cô ấy đang dắt cái xe Chaly ra cửa, bà ấy cũng không để ý gã. Chắc bà ấy nghĩ chẳng bao giờ gã quay về với phố phường. Ngắm một lát, rồi gã chạy xe ra Hồ Tây . Chọn cái ghế đá để ngồi. Vừa đặt mình xuống, một gã thanh niên khuôn mặt bụi bặm đến bảo.

- Nếu cậu không uống gì thì cho anh xin tiền ghế ?

Hắn quá ngạc nhiên, tiền ghế nào nhỉ. Sao lại như vậy, hay người ta đùa. Hắn hỏi tiền gì. Gã kia bảo.

- Tiền ghế em ạ, cái ghế này anh dành để bán hàng rồi, nếu em uống nước gì thì gọi, để vợ anh nó pha. Còn không cho anh xin 5 nghìn tiền ghế.

Hắn sờ tay vào túi, lúc dắt xe ra cửa mẹ có dúi cho hắn hai chục. Uống nước thì cũng được thôi, nhưng kiểu này là trấn lột chắc. Nghĩ đến đấy hắn thấy sống mũi và khoé mắt giật giât. Hắn lắc đầu dứt khoát.

- Em không có tiền.

Gã kia hất hàm.

- Không có thì biến.

Hắn nhìn trên bả vai của gã kia , có xăm hình con phượng, đuôi dài, nét xăm mảnh và sắc nét rất đẹp, cười nhạt coi thường. Hình xăm mỗi thời kỳ một khác, sơ ri của thời trước 85 thường là Phật bà quan âm, Lâm xung đi đày. sau 85 là bông hồng có ***g hình cô gái, hay con thuyền, lâu đài cổ Tình mẫu tử, thời 90 thì phượng hoàng ở bả vai, thời 95 thì Tứ đại mỹ nhân, Lã bố hý Điêu thuyền. Mỗi hình xăm đều nói lên thời kỳ, nơi ở và địa vị chất chác của kẻ mang nó trên mình. Hắn chạm vào chỗ đôi phượng kia hỏi nhẹ nhàng

Dân Z năm 94-95 phải không ? sao phải làm cái trò xin đểu này.

Hắn rời khỏi chiếc ghế  đá Hồ Tây khi bóng tối đã phủ kín mặt hồ sau khi được gã đòi tiền mời một cốc trà đá và điếu Vina không lấy tiền. Xung quanh từng đôi trai gái gục đầu vào vai nhau tâm tình. Hắn bỗng nhớ đến cánh rừng mỗi khi trời sầm sập tối, tiếng côn trùng kêu rỉ rả vài tiếng chim gọi bầy nháo nhác , inh ỏi. Bỗng thấy mình lạc lõng giữa phố phường đang lên đèn rực rỡ các màu, hắn leo lên dốc An Dưong đi ngược lên cầu Thăng Long, đến chân cầu hắn tìm lối  đi ra vệ cỏ sát sông, nằm ngửa nhìn bầu trời lốm đốm sao, hắn châm thuốc lá hút, hắn cứ nằm vậy ngắm sao đến khi trời tang tảng sáng mới về nhà
--------------------

Têm trầu cánh phương.

Mẹ đặt đĩa cốm lên bàn thờ thắp hương báo tổ tiên thằng út lấy vợ.Trước ngày dạm ngõ ,mẹ ngồi trên gian thờ bổ cau , tỉa lá trầu. Lá trầu xanh mướt lá dầy và bóng, quả cau mọng căng, gốc trầu đỏ hồng mập mạp được chọn kỹ càng trên chợ Bắc qua. Con dao nhỏ xinh xinh tỉa lá trầu làm đuôi phượng, gốc trầu làm cánh.Quả cau làm thân. Từng con phượng trầu , đuôi xanh cánh đỏ, thân mấy màu, màu ngoài xanh vỏ cau, màu trong trắng, màu cuối nâu nâu, đàn phượng xuất hiện dần dần hiện lên trên cơi trầu sơn son, thếp vàng .Mẹ têm trầu cẩn thận và trang trọng, cử chỉ nhẹ nhàng , nâng niu mỗi con phượng vừa làm xong. Con dao nhỏ bén sắc uyển chuyển trong bàn tay tỉa lá trầu, đôi mắt qua gọng kính lão chăm chú ngắm từng đường gân lá.

Mẹ têm trầu khéo có tiếng, hàng xóm, bạn bè mỗi khi có việc đều năn nỉ mẹ têm hộ. Họ còn nhờ mẹ đi cùng. Mẹ mặc áo gấm dài, tết tóc vòng quanh , khăn lụa trùm đầu. Trời se lạnh mẹ khoác thêm cái áo bông hoa. Tất cả những trang phục đều được may ở Phố Lương văn Can do những nhà may y phục cổ truyền có tên hiệu mà chữ cuối cùng thường là Trạch. Mẹ bưng cơi trầu cánh phượng bằng tay phải, tay trái đỡ nhẹ cơi trầu. Tất cả từng thứ từ quần áo, khăn, dép , dáng đi bưng trầu đều kỹ càng theo đúng phép tắc.

Bánh cốm Hàng Than bọc trong lần lá xanh,lạt hồng, chè mạn Thái Nguyên búp uốn xoăn đều đặn, mứt sen Hải Dương no tròn,tẩm đường kính trắng. Mọi thứ đều mua sẵn, riêng có trầu cánh phượng mẹ phải lên chợ từ sáng sớm chọn cau đẹp, trầu ngon về têm cho đám hỏi thằng út.

Xong cơi trầu, mẹ đặt năm con phượng lên đĩa nhỏ, phết một chút vôi trắng đặt lên bàn thờ. Mẹ thắp hương khấn rầm rì, chốc lại cúi người vái ngắn , lạy dài. Lễ xong ,mẹ xếp lại đàn phượng trong cơi, từng con phượng trầu ngay ngắn, cân đối. Bàn tay tần ngần ở con cuối cùng.Mẹ rân rấn nước mắt. Chị vào định hỏi mẹ tráp đã mượn chưa. Thấy mẹ đang khóc, ngập ngừng chị ngồi bên cạnh. Mẹ bùi ngùi.

Không biết thằng... thế nào...Ai nói cho nó có biết em nó cưới vợ không?

Chị nói.

Mấy tháng rồi nhà ai cũng bận việc, chỉ gửi bưu điện cho nó thôi, không đi thăm được mẹ ạ.

Mẹ nhìn qua cửa sổ, cái nhìn rất xa, mông lung. Hai hàng lệ vẫn tuôn trên gò má nhăn nheo. Mẹ nhớ đến thằng con nữa đi đã lâu không về nhà. Nó ở xa lắm, nơi có những bức tường cao trên giăng dây thép. Mẹ cứ nghĩ bức tường như thế là quặn đau.

Chị cầm tay mẹ khẽ khàng.

Thôi mẹ đừng nghĩ, ông bà, bố mẹ từ trước đến nay ăn ở với đời đều có nghĩa có tình. Nó sẽ được trời Phật che chở, hàng ngày mẹ vẫn khấn tổ tiên , trời Phật cầu nguyện cho nó. Mà nó cũng lớn rồi, nó đủ nghị lực và khôn ngoan. Nó không khổ đâu mẹ ạ.


Con phượng cuối cùng hứng giọt nước mắt của mẹ, nó rùng mình xoè cánh bay qua khung cửa sổ. Nó bay mải miết, qua bao làng mạc, núi non. Nó tìm đến bàn tay đứa con tha hương. Đậu trên bàn tay chai sạn, nó kể cho kẻ lưu đày, nỗi lòng của người mẹ têm trầu cánh phượng, trong một mùa thu đầy nắng vàng, có những chiếc xích lô đẹp chở những bà mẹ mang khay trầu đi đầu, những chiếc sau chở những thanh niên áo trắng tinh, quần âu bưng tráp.

Con phượng nhỏ xíu xinh xinh bằng cau, lá trầu, vỏ trầu bay mất từ lúc nào trên bàn tay chai sạn vì cầm cuốc, xẻng của kẻ lưu đầy khổ sai. Chả có con phương nào như thế biết bay, nhưng trong lòng tên tù luôn khắc sâu con phượng đó là có thật.

Chủ Nhật, ngày 31 tháng 8 năm 2014

Tào lao chuyến đi của Lê Hồng Anh.

Ông Lê Hồng Anh thường trực BBT đi Tàu, yết kiến ông Tập Cận Bình, cầm tờ giấy do BCT thống nhất soạn sẵn đọc.

Nhiều người chê ông LHA không có bản lĩnh ngoai giao, nhưng hầu hết các vị BCT VN ra nước ngoài đều đọc giấy như vậy. Nhưng trong mối quan hệ anh em Tàu - Việt mà đọc như vậy cũng có nghĩa chả tình cảm gì cả. Cũng khách sáo, lệ bộ như các nước khác. Thông tin cũng không có gì bí mật. Nhìn thì tưởng anh em, nhưng xem kỹ thì cũng như người ngoài với nhau.

Ông LHA đi với danh nghĩa đặc phái viên của ông TBT Nguyễn Phú Trọng. Nghĩ thì cũng buồn cười, tự nhiên bây giờ ông TBT lại có một đặc phái viên đi sang gặp TBT Tàu.

 Thử đặt địa vị thiên tử của Tập Cận Bình, phải ngồi tiếp một sứ giả nước nhỏ, sứ giả cầm sớ đọc. Oai hay không oai.?

Thời phong kiến thì đúng là oai, thiên tử đón sứ giả chư hầu.

Nhưng thời nay thì liệu TCB có phải mất thì giờ ngồi tiếp một đặc phái viên của một nước nhỏ đến đọc một bài soạn sẵn không.?

Chức của Lê Hồng Anh mang tiếng là uỷ viên BCT, nhưng thực ra là quyền hạn mờ nhạt, đến hết nhiệm kỳ này là về hạ cánh an toàn. Một người chả còn cái gì để hướng đến phía trước nữa. Tàu khó có thể lợi dụng hứa hẹn được gì.

Cái tư cách đi của ông Lê Hồng Anh và địa vị cá nhân ông Lê Hồng Anh cùng với tương lai chính trị của ông, đến tiếp kiến Tập Cận Bình với bài diễn văn đọc sẵn. Cho thấy Đảng CSVN cũng chả mặn mà gì với Tập Cận Bình.

Nếu người đi là ông Phạm Quang Nghị, Nguyễn Bá Thanh...những nhân vật tương lai tới còn lên cao thì, có thể nói trong thời gian tới VN còn gắn bó mật thiết với Tàu hơn là có cơ sở. Một chuyến đi của Lê Hồng Anh chỉ là thủ tục kết thúc cho một chương trình đã lên sẵn mà thôi. Chuyến đi như thế chả thể  nói là mang lại việc gần nhau hơn hay xa nhau hơn.

Mấy cái chuyện đền bù do biểu tình bạo động và chuyện xử Bùi Hằng là món quà nhỏ, dù không thân thiện nhưng đi sứ Tàu thì phải có quà, cái lệ của chư hầu mấy chục năm nay đều thế, không dễ đi tay không được. Cũng không thể nói là vì thế mà đánh giá Việt sát Tàu hơn. Mọi chuyện chỉ như trước kia. Quan hệ Việt Tàu chắc chắn sau vụ giàn khoan chỉ như cũ là cùng, khó có thể tiến thêm được nữa.

 Có một điểm mà những nhà quan sát nào chú ý, sẽ thấy ban lãnh đạo VN không ưa gì Tập Cận Bình.

Thường thì báo chí VN  được ban tuyên giáo trung ương chỉ đạo đưa tin bỡ đợ những động thái của Nga, Tàu trong cũng như ngoài nước.  Nhưng riêng lần này, Tập Cận Bình mở một cuộc chống tham nhũng rất lớn. Lẽ ra theo thông thường, báo chí Vn phải ca ngợi công cuộc của Tập. Phải ca ngợi mô hình mà Tập đang làm rất quyết liệt.

Trái lại nhiều tin tức tuồn ra, hoặc kể cả trên báo chí chính thống đưa tin nội dung đều khiến người VN đọc có cảm tưởng là Tập đang thanh trừng bè phái, hạ bệ Giang. Thâu tóm quyền lực về cho mình. Chứ không phải Tập Cận Bình và ĐCSTQ đang đề cao nghiêm minh, kiên quyết làm trong sạch Đảng, diệt trừ bè lũ tham nhũng.

Thậm chí có những tin từ đâu đầy hào hứng khi nói việc quân đội âm mưu đảo chính Tập Cận Bình.

Lý do VN không thân Tàu hơn, ngoài việc giàn khoan ra, việc ấy chỉ là phụ. Ai cũng biết ĐCSVN lo tính mạng của mình hơn tất cả. Lý do không thân Tàu hơn lúc này là vì đường lối của Tập Cận Bình trong đối nội.

Lãnh đạo VN lo ngại gắn bó với Tập bây giờ, sẽ phải thực thi những gì Tập đang làm, phải ca ngợi và thực hiện nó. Trong khi ở VN tham nhũng tràn lan từ cấp cao nhất. Giờ mà học và làm theo Tập thì có khi tính mạng của ĐCSVN không trụ nổi. Cho nên Vn không mặn mà gì với Tập qua việc để ông Lê Hồng Anh, một người đã sắp hết thời đi sứ. Cũng không cho báo chí ca ngợi rầm rộ hình ảnh uy phong trấn áp, diệt trừ tham nhũng của Tập, trái lại còn mập mờ cho rằng Tập thanh trừng bè phái để tập trung quyền lực.

 Nếu vậy, đằng sau chuyện VN không thân Tàu hơn, chả có gì đáng mừng.

Thứ Sáu, ngày 29 tháng 8 năm 2014

Nhớ về một con sông đang gần cạn.

Bọn trẻ chúng tôi ngày ấy đi bơi ở bể Tăng Bạt Hổ. Phải một tuần mới có dịp đi một lần vì tiền không có. Chúng tôi cuốc bộ từ nhà đến Tăng Bạt Hổ. Đoạn đường khá dài so với bây giờ, nhưng hồi ấy đôi chân của chúng tôi không biết mệt mỏi là gì. Chúng tôi đi bộ qua cầu Long Biên sang bãi giữa sông Hồng chơi, tìm những mảnh vỡ của bom bi, về đập lấy bi chơi. Những mảnh gang là vỏ quả bom, bên trong chứa những viên bi sắt nhỏ, có lúc còn nhặt được cả vỏ đạn 12 ly 7 nữa.

Chơi chán bên đó, lấy mía tre ăn. Mía tre như loại cỏ to, ăn ngòn ngọt, cọng nó chỉ bằng chiếc đũa. Mọc dại đầy mép bãi sông. Xong leo lên cầu sang bên Gia Lâm đi vòng đường cầu phao về. Chả biết mệt là gì.

Đi bộ từ nhà đến bể bơi Tăng Bạt Hổ chả thấm gì, trời nắng chang chang, đi toàn chân đất, mặc quần đùi, tiền dắt ở cạp quần. Cẩn thận hơn thì ở cái chỗ chun quần rạch một cái khe, luồn tiền vào đó. Tiền chỉ đủ mua được một vé vào bơi một tăng.  Cái bể bơi đó tinh theo tăng, mỗi tăng một tiếng. Hết một tiếng là bảo vệ tuýt còi lùa lũ trẻ lên như vịt. Sau đó mới đến lượt mới xuống. Bảo vệ canh đông, lên bờ rồi là vào khu đi ra, khó mà xoay sở vào lại.

Hôm nào không có tiền, bọn bạn rủ đi, tôi cũng vẫn đi. Đến nơi chạy quanh bức tường rình bảo vệ sơ hở để trèo qua nhảy vào bể bơi. Từ bờ tường đến bể bơi là một khoảng trống đường tập chạy. Trèo qua tường không bị phát hiện đã khó, băng được qua khoảng trống ấy vào đến bể bơi càng khó hơn.

Tôi học lặn ở bể bơi, còn chả học bơi được tí nào ở đấy. Người cứ lúc nhúc. Sau không có tiền, mà lại xa. Tôi lên hồ Than ở bãi Nghĩa Dũng.

Hồ Than nằm khoảng đối diện với nhà máy nước Yên Phụ, giờ nó là sân bóng hay ten nít gì đó thì phải. Lúc đó là con đê đất, qua đê là những rặng tre, ngôi nhà như một làng quê. Cái tên hồ Than là do người ta đổ xỉ than xuống mép hồ. Hình như xỉ than lại làm cho nước trong thì phải, nước hồ luôn sạch trong như bể bơi. Hồ Than nằm ngay mép chân đê, ô tô chở xỉ than từ trên đê trút xuống hồ, xỉ than tạo thành một con dốc có chiều dài gần hết hồ. Phía bên kia hồ là nhà dân, chúng tôi chỉ xuống nước từ phía chân đê tức dốc xỉ than ấy.

Vài đứa trẻ đã chết vì xuống dốc trôi tuột trên lớp xỉ than, vì cả quãng dốc chiều ngang mấy chục mét xuống hồ chỗ nông sâu khác nhau. Những đứa không biết vừa lò dò trên dốc xỉ, trôi tuột xuống nơi sâu nhất và chấm dứt đời mình ở tuổi thiếu niên.  Người ta thấy vậy liền cấm chúng tôi tắm ở hồ Than.

 Thế là chúng tôi ra sông Hồng, nơi chẳng ai cấm, chẳng ai bán vé, chẳng ai thèm nhìn chúng tôi làm gì. Bờ sông hoang vu, có lúc bờ bên Hà Nội bị sạt lở thành vách dựng đứng, xà lan cập ven bờ ở chỗ cầu Chương Dương bây giờ. Từ nhà tôi ra sông Hồng là gần nhất, chỉ băng qua con đê một đoạn là đến bờ sông. Mùa thu nước sông xuống thấp lộ ra những doi cát loang lổ, nước sông xanh trong, tôi tạp bơi tha hồ từ doi cát này sang doi cát kia. Dần dần thành biết bơi. Nhưng vì bơi ở sông, tất cả chúng tôi đều quen một kiểu là đầu luôn trên mặt nước để canh chừng bè nứa, xà lan đi qua. Rất nhiều đứa trẻ đã chết vì rúc vào gầm bè nứa hay gầm xà lan. Chỗ chúng tôi chết hai người, đó là Thắng và Chính. Bạn Thắng hay trao đổi truyện với tôi, hai thằng đi hiệu sách, mỗi đứa mua một truyện, về đọc xong thì đổi nhau đọc tiếp cho tiết kiệm tiền. Thắng chết hai ngày sau nhà tìm được xác, còn anh Chính hơn tôi 3  tuổi thì chết phải tuần mới mò được xác. Bạn Thắng thì mất do chui gầm xà lan, anh Chính thì nhảy đúng đống sắt dưới sông. Dạo ấy dưới sông đôi chỗ có sắt, về sau sắt vụn đắt còn có nghề thuyền chài đi mò sắt dưới lòng sông nữa.

Sau này đôi khi tôi ra bể bơi, thấy những người bơi chuyên nghiệp, họ đeo kính, đội mũ bơi. Họ bới sải hay nhái đều ngụp xuống vài nhịp rồi nhô mặt lên thở, rồi lại ngụp xuống bơi vài nhịp. Bọn tôi bơi hầu như tóc không ướt, chỉ ướt tí gáy, nước không  bắn nhiều vì chúng tôi bơi chậm lấy sức bơi dài. Nếu bạn nhìn thấy ai bơi, đầu luôn ngoi trên mặt nước khi bơi nhái, không có giọt nước nào bắn lên mặt nước. Đó chính là kiểu bơi của những đứa trẻ đường phố thời bao cấp, kiểu bơi dài đến cả cây số, lên bờ không chút thở dốc nào. Tìm hiểu tôi mới biết cái kiểu bơi ngụp vài nhịp ấy là đúng sách dậy cho người đi bơi. Có điều nếu ở sông thì kiểu ấy có thể nguy hiểm vì vấp phải cái vật gì đang trôi, nhất là lúc nước chảy mạnh. Hoặc nơi ô nhiễm bơi ngụp nhịp ngoi lên thế cũng bệnh tật.

Mùa thu năm ấy tôi học bơi thành công ở sông Hồng. Đến mùa nước lũ mới bắt đầu, nước chưa dâng lên mặt bờ là lúc bơi thích nhất. Nước sông đỏ hồng không xanh trong như mùa thu, trên mặt nước đôi khi có cả những cây gỗ to trôi từ trên thượng nguồn về. Chắc gỗ hồi đó cũng chả đắt và hiếm nên nó trôi về qua Hà Nội như vậy. Bọn tôi bơi vượt sông, thường chỉ có tôi và thằng An Bính và thằng Hùng là với nhau. Nhà tôi số 22 , nhà An 28 còn nhà Hùng số 36. Nhà hai thằng đã bán đi chỗ khác ở từ lâu, thằng Hùng tù ra tù vào rồi chết bị bệnh tật. Còn An thỉnh thoảng có về qua ngõ, nhưng mươi năm gần lại thì chả gặp nó nữa.

Vượt sông ở tuổi 12 cần phải can đảm và bình tĩnh. Chúng tôi bơi nhái, đầu ngẩng cao, vừa bơi vừa nói chuyện, nước sông khá manh, bờ bên kia nhìn mờ mờ ảo ảo. Chúng tôi cứ lựa chếch dòng nước mà đi. Sợ nhất đang băng qua sông mà gặp ca nô lớn đi qua, sóng đánh tơi bời, nhấn lên nhấn xuống, mặt mũi tối tăm, uống nước sông đến oẹ ra là thường. Lúc ấy thường bơi đứng chịu trận. Nếu không gặp ca nô đi qua, chúng tôi chếch dòng sang đến bờ bên kia cũng mất hơn một tiếng. Cái độ chếch tuỳ thuộc vào hôm nước mạnh hay yếu, nếu nước xiết có khi điểm chếch đến 3 cây số.

Khó nhất là khi đến gần bờ bên kia, thế nào cũng gặp dòng nước xiết chảy cách bờ chục mét, không xiết thì là xoáy. Gặp nước xiết thì dùng hết sức để bơi sải cắt qua, lúc đó sức đã kệt lắm, nhưng nếu không băng qua đoạn nước xiết ấy thì không biết bao giờ vào đến bờ. Có thể bị cuốn đi đến lúc kiệt sức và chết. Nhưng nước xiết chưa hiểm bằng vùng nước xoáy, ở vùng nước xoáy thì có bơi sải mạnh để cắt ra đến mấy cũng chả ăn thua. Một lần tôi rơi vào vùng xoaý, dùng hết sức bơi sải cắt mà khổng  ra được. Mệt quá thả người bơi ngửa nhắm mắt nghỉ mấy phút, mở mắt ra quay người lại, mặt đập vào bờ.

 Bơi ở sông Hồng lên bờ, khắp người phủ lớp phù sa mịn như phấn. Sang đến bờ bên kia tha hồ nằm nghỉ, cảm tưởng như đã đến một vùng đất hoang vu. Mà nó hoang vu thật, ngày ấy các khu ven sông còn đường đất, rặng tre, bụi chuối và la liệt ao, người ta trồng ngô, cắt cỏ, nuôi bò. Ở Lò Đúc còn đầy cò về đậu, lúc đó người ta gọi Lò Đúc là bang cứt cò, còn chỗ bãi sông đoạn Phúc Tân, Chương Dương, Hàm Tử là bang cứt bò. Bên bãi giữa sông có rắn, chuột, ếch, nhái... rắn thì chúng tôi không dám lại gần. Nhưng ếch nhái có lúc vồ được dăm con, trói chúng lại buộc thành dây quanh bụng rồi bơi về. Sang bờ bên này là xin lửa nướng ăn luôn tại chỗ. Sợ mang về nhà bố mẹ biết bơi sống thì no đòn.

Tôi có một con chó ta tên là Lu, nó chạy theo tôi ra sông, gần sông tôi mới phát hiện, nó đi theo lặng lẽ từ lúc nào. Thế là tôi lôi cổ nó xuống sông, nó trụ bốn chân ghì lại không xuống. Tôi lôi không được thả quách nó ra, rồi tôi nhảy xuống sông. Thật kỳ lạ, con Lu lại chạy xuống sát mătj nước tru tréo như gọi tôi vào. Tôi nhìn nó cười như bảo mày yên tâm, tao bơi giỏi.  Nó bồn chồn, cuống quýt dậm chân trên bờ, miệng ăng ẳng, rồi bất ngờ nó nhảy bổ xuống nước một cách quả quyết bơi lại gần tôi liếm mặt như muốn bảo, tôi sẽ ở gần cậu chủ dù thế nào đi nữa. Lần đó tôi lên bờ, nhìn nó mãi, tôi hiểu thế nào là tình bạn giữa người và chó.

 Bố tôi đi tù, mẹ tôi bán con Lu lấy tiền tiếp tế, đợt đó nhà tôi kiệt quệ vì khi khám nhà người ta thu sạch. Mẹ tôi đi bán nước chè rong, cứ xách cái ấm giỏ đi bộ hết phố này sang phố khác. Tôi đi học về mới biết con Lu bị bán, tôi đi tìm nó trên chợ chó Long Biên, ngó từng cái chuồng sắt. Rồi tôi đi quanh những hàng thịt chó bốc mùi thơm phức tìm nó. Tôi thấy cái đầu chó thui trong tủ kính nhe răng đau đớn. Tôi khóc nức nở. Tôi ước đến cháy gan ruột có tiền để tìm thấy con Lu chuộc về.

Nhiều năm sau, trải qua đủ mọi khốc liệt cuộc đời, thăng trầm các kiểu từ nhà tù đến giám đốc . Tôi lái ô tô đi qua cầu Long Biên, bỗng nhiên nước mắt trào ra không ngăn nổi. Lúc ấy tôi đang làm cầm đồ và cá độ bóng đá, vài chục triệu mất đi chả nghĩa gì chỉ là cái tặc lưỡi. Thế nhưng tôi không ngăn nổi những dòng nước mắt của hồi ức. Tôi về còn làm thơ, bài thơ có đoạn

Lu lu ơi.
Hôm nay tao đi xe bốn bánh
Lượn qua cầu Long Biên
Chợ chó bây giờ không họp
Mày về đâu, ngần ấy đoạn trường.

Mãi trong cuộc đời này, tôi chưa lúc nào quên hình ảnh con Lu lo lắng cho tôi, rồi nó quyết định nhảy xuống sông để bơi cạnh tôi, mặc dù trước đó nó rất sợ. Tôi không dám ví người với chó, nhưng trong cuộc đời này nhiều người tưởng là bạn, là người yêu đã bỏ tôi trong lúc tôi gian nan. Vì thế hôm ấy, khi lái xe ô tô, tiền đầy cốp xe, kiếm ghế sau, súng ngắn dắt lưng. Tôi khóc vì thương nhớ một tình bạn thời thơ ấu đã tuột mất.

 Bây giờ con sông xưa đã cạn, chẳng còn những mùa nước lũ dâng đến tận mép chân đê. Nước lớn nhất cũng không ngập nổi bãi giữa. Phía bờ bên Hà Nội cạn trơ đáy, nước sông đen xì. Người ta trồng rau luôn dưới lòng sông. Càng theo năm tháng con sông càng cạn. Cũng như tôi càng lớn lên, càng thấy tình người trong xã hội cạn dần đi cùng với dòng sông thơ ấu.

 Hôm trước ngồi ở trung tâm Viên hoa lệ , trong một quán cà phê sang trọng. Tí Hớn kể những mẩu chuyện đố vui, mấy người bạn đều khen Tí Hớn thông minh. Tôi không hề cười, khi Tí Hớn chạy ra ngoài chơi. Tôi mới nói với các bác.

- Em không thích nó thế, nếu cứ thông mình thế này sẽ trở thành ranh mãnh. Em sẽ cấm nó đọc những chuyện như thế. Nó cần phải đọc sách như Con Bim Trắng Tai Đen, Hành Trình Ngày Thơ Ấu....phải nuôi tình cảm cho nó trước rồi mới đến sự thông minh. Em sợ xã hội này, nếu sự thông minh mà không có tình cảm thì sẽ thành người khó lường, rất dễ thành ranh mà và khôn lỏi.

Những người anh lớn tuổi bỗng trầm ngâm, rồi tất cả gật đầu.

- Đúng là bây giờ, ở nước mình, tình người ngày càng cạn quá. Phải cần có cách giáo dục khác.

Trong đầu tôi,  hiện lại dòng sông cạn đáy, đen nhớp nháp và rác rưởi ngồn ngang. Dòng sông ấy bao giờ mới đỏ lựng phù sa  bám mịn màng trên làn da người vào mùa nước, và trong xanh êm ả vào mùa thu.


Thứ Tư, ngày 27 tháng 8 năm 2014

Khoảnh khắc cuộc đời.

- Anh không nghĩ đến mẹ anh và con anh sao.? Chúng nó chả tốt gì với anh đâu, việc gì anh phải giữ cho chúng nó.

Tên ttù im lặng, dường như hắn ta đang nhớ về gia đình. Các ngón tay hắn đan vào nhau xiết chặt nổi gân trên bàn tay gầy mảnh. Cán bộ điều tra mái tóc hoa râm nhiều kinh nghiệm liếc ánh mắt sắc lạnh nhìn đối tượng. Ông nói chậm rãi.

- Khi chúng tôi khám nhà anh, con trai anh hỏi chúng tôi - các bác bắt bố cháu à, thế bao giờ bố cháu về? - Thằng bé xinh trai và nghịch nhỉ, nó còn lấy đũa chọc vào máy tính.

Người cán bộ điều tra thở dài nói tiếp khi đã ngừng lại vài giây quan sát đối tượng. Hai bàn tay của đối tượng đã đưa lên bịt hai hốc mắt ôm vòng lên trán.

- Cuộc đời còn nhiều gánh nợ lắm, nợ mẹ sinh ra, nợ trách nhiệm nuôi con mình lớn khôn , sao cho nó bằng đứa trẻ khác. Nghĩ kỹ đi, không thương mình thì cũng phải thương con mình.

Bờ vai của đối tượng rung rung. Đã 5 ngày thẩm vấn, đối tượng luôn ma mãnh trước mối câu hỏi đặt ra, thậm chí còn nở nụ cười khi phản bác được lập luận của cán bộ điều tra. Hắn tỉnh táo và phản xạ nhanh nhẹn trước những câu hỏi tưởng là đơn giản nhưng là một cái bẫy. Cảm giác của hắn khá tốt hơn người khác. Hồ sơ cho thấy hắn là kẻ từng phạm pháp nhiều, nên hắn có sức chịu đựng và khôn ngoan hơn đối tương khác là thường.

Mày nghĩ cứng lắm ư, ông thầm nghĩ rồi ngưng lại không nói gì, cứ để đối tượng trong trạng thái vậy, ông chỉ việc chờ đợi với cây bút trên tay. Thời gian với ông không gấp, công việc của ông không vội, nó cứ đều đặn như thế này. Có kẻ vào đây còn quát tháo , còn doạ chết...nhưng sau cùng những điểm yếu của chúng sẽ bị chọc thủng dần, đến khi chúng suy sụp nhìn ông bằng con mắt van lơn. Ông nhìn đồng hồ, còn tiếng nữa là hết giờ làm việc. Những kẻ bị bắt thường khủng hoảng tâm lý nhất từ ngày thứ ba trở đi. Sau đó nửa tháng chúng lại trở nên lì lợm. Rồi đến tháng thứ ba đổ ra chúng lại suy sụp. Rồi chúng lại trở nên bất cần...Tuỳ theo mỗi đứa có hoàn cảnh và tư duy thế nào. Người cán bộ điều tra kinh nghiệm là phải nắm bắt được những khoảnh khắc mà chúng suy sụp, biết khai thác đúng điểm yếu vào thời điểm nào mà đối tượng đang hoang mang.

Cùng với bờ vai rung rung, đối tượng nấc hai tiếng nhỏ, bàn tay hắn vẫn bịt chặt mắt của mình. Đầu hắn cúi xuống bàn thấp hơn như không gánh nổi suy nghĩ trong đầu mình. Ông rót nước và ân cần đặt bàn tay lên vai hắn thân thiện như một người cha, ngừoi anh.


- Uống nước đi.

Tên tù ngẩng đầu lên, hắn nhìn ông bằng khuôn mặt nhoe nhoét vì nước mắt.

- Nghĩ xong chưa.? 

Ông hỏi giọng thân tình, ông ngồi xuống bàn đặt bút lên trang giấy và nhìn đối tượng chờ.

Tên tù lau nước mắt, hắn hỏi ông.

- Anh có thấy tôi khóc rồi chứ, khi anh nhắc đến con tôi.?

Ông sững sờ gật đầu, đó là câu mà ông không nghĩ hắn sẽ nói sau trạng thái như vậy.

- Anh bảo tôi nghĩ, anh biết tôi đã nghĩ xong cái gì không.?

Ông nhìn hắn, trong đôi mắt hắn không lộ vẻ ranh ma mà hắn nhìn ông như một người bạn chí cốt, sắp sửa nói câu tâm tình.

Hắn nói như giãi bày.

- Tôi thương con tôi lắm. Vì thế tôi chợt nhận ra trong một khoảnh khắc mà mình nhớ thương con nhất một điều. Đó là nếu mình thương con như vậy, thì những người bố khác cũng thương con họ như vậy.

Hắn ngừng lại, nhấp nước uống, nhìn thẳng vào mắt ông và nói tiếp.

- Vì vậy không nên đẩy những người bố khác phải chịu cảnh thương nhớ con như mình. Không nên đẩy họ phải chịu cái mình đang khổ tâm chịu. Việc hôm nay có mình tôi làm, nếu cần thì thực nghiệm điều tra. Câu trả lời cuối cùng của tôi là chỉ có mình tôi làm.

Cán bộ điều tra bỏ cái bút, khuôn mặt thoáng những nét mỉa mai.

- Được, khỏi cần thực nghiệm, tao biết không phải mày làm, nhưng thưc nghiệm mày làm được vì mày có nghề. Mày muốn tù thì được thôi. Cơ hội mà chúng tao giúp đỡ mày không nhận thì không có gì để nói.

Tên tù nói giọng nhẹ nhàng bình thản.

- Ông có muốn nghe tôi kể nốt mình nghĩ gì không.?

Nghĩ gì- cán bộ điều tra gằn giọng.

Tên tù nhìn ông như thương hại sự nóng giận mà ông không kiềm chế được. Ông lấy lại sự bình tĩnh và xuê xoa nói.

- Nghĩ gì cứ nói cho nhau biết đi.

Tên tù kể.

Tôi đã từng đi tù, không phải một lần, mà mấy lần. Ông cũng biết đấy, chúng tôi ngày ấy đi tù lãng nhách lắm. Chỉ một câu nói, cái nhìn hoặc số tiền không lớn , chúng tôi sẵn sàng vác dao đến chém nhau. Rồi đi tù, lúc 3 năm, lúc 7 năm. Lũ chúng tôi đi tù như vậy triền miên. Chẳng người tử tế nào coi trọng chúng tôi ở những lần tù như thế. Hôm nay tôi ngồi đây với ông còn là may. Đáng ra tôi đang ngồi tù vì tội nào đó như chém, bắn người rồi.  Trong cái thời gian tôi ở tù, nhìn thấy những bạn tù đi ra đi vào đến 3 lần. Chả ai goi đấy là anh hùng cả. Chúng tôi có đi tù ra tù vào cả đời như thế, cũng không ai nhớ đến. Thậm chí là hàng xóm của mình. Chỉ có các ông là nhớ những lần chúng tôi đi tù, vì công việc các ông cần nhớ để cộng lại tính mức án tù sau lớn hơn án tù trước. Tình tiết tái phạm phải không.?

Ông nhíu mày nhìn tên tù, có thể đây là một dạng của khủng hoảng suy sụp mà giờ ông mới gặp không. Ông gật đầu trước câu hắn hỏi.

Tên tù nhấp nước, xoa cái chén trong lòng hai bàn tay. Hắn nhìn xa qua cửa sổ, hắn nói như cho hắn nghe, như không có ông ở đấy. Như một thằng ngẩn ngơ đang làm thơ, y như vậy.

- Nếu lần này tôi bị tù, tôi biết chỉ từ 2 đến 5 năm. Mức án tuỳ thái độ ở toà. Nếu tôi nhận sai xin khoan hồng thì chỉ 2 năm. Nếu tôi cãi phản bác mạnh sẽ 5 năm. Nếu tôi cứ ngẩn ngơ không nhận sai, không phản bác tôi sẽ bị 3 năm. Hai hay năm năm không quan trọng với tôi, vì ông cũng biết tôi đã đi tù dài như thế, trong những nhà tù khắc nghiệt nhất đất nước này. Nhưng tôi sẽ không xin khoan hồng, nếu xin thì tôi đã làm việc ấy với ông ở đây, không ai thấy, không ai chứng kiến.

Người cán bộ điều tra nở nụ cười mỉa mai.

- Tưởng gì, chứ muốn đi tù thì dễ lắm, cứ thế này là sẽ được đi.

Tên tù cười lắc đầu nhìn ông vẻ bất mãn, ông dường như chả hiểu hắn muốn nói điều gì. Hắn thấy không cần phải vòng vo nữa, hắn nói dứt khoát.

- Nếu có một án tù vì tội danh này, tội lợi dụng tự do ngôn luận xâm hại lợi ích nhà nước mà ông đang hỏi đây.  Đó là điều tôi muốn. Vì thế người ta sẽ nhớ đến tôi là một con người khác. Không phải là một thằng lưu manh, cờ bạc buôn lậu, trấn lột. Sẽ chẳng ai nghĩ đến những chuyện trước kia của tôi. Các ông đã giúp tôi xoá sạch trong đầu mọi người về những việc tôi làm hồi trẻ. Đất nước này không mãi như hôm nay, chẳng ai nắm tay đến sáng. Người ta sẽ nhớ đến tôi là người đã dám phản bác hành động sai trái của chế độ. Năm năm tù thì có gì mà đắt với cái việc xoá sạch quá khứ ấy. Chả phải nhiều thằng trong chúng tôi đã đi ra đi vào nhà tù 3 năm rồi 5 năm, rồi 10 năm. Có ai nhớ đến chúng đâu. 

Tên tù ngừng nói, hắn đã nói xong. Cán bộ điều tra nhìn đồng hồ còn hơn nửa tiếng, ông xếp giấy tờ cho vào cặp , đứng dậy nói.

- Hôm nay đến đây tạm nghỉ. Anh nên nhớ cơ quan an ninh có hàng trăm nghìn biện pháp, chưa chắc chúng tôi đã đưa anh ra toà để anh làm anh hùng đâu.

Tên tù đứng dậy, hắn nói.

- Tôi chỉ là thằng lưu manh, bởi tính lưu manh toan tính, nên nếu bị thời điểm bị buộc làm anh hùng. Tôi sẽ diễn tốt khoảnh khắc ấy như một anh hùng. Một khoảnh khắc hiếm có  mà chả thằng lưu manh nào có được trong đời. Để cho con tôi được tự hào.

........

Trên đây là một câu chuyện không chắc là có thật. Nhân vật cũng không có tên tuổi hay dấu vết nào của sự thật. Sở dĩ nó được viết ra ngày hôm nay. Để minh hoạ cho phiên toà Bùi Thị Minh Hằng, Nguyễn Văn Minh, Nguyễn Thuý Quỳnh mà toà án Đồng Tháp đã xử ngày 26 tháng 8 vừa qua. Là câu chuyện đi tìm một khoảnh khắc mong ước trong cuôc đời để gột rửa mình không hề dễ chút nào. Kể cả có toan tính như tên tù lưu manh kia. Bởi nó còn là sự lựa chọn của hồn thiêng sông núi, không phải kẻ nào toan tính mà có được.

Từ hai người nông dân hiền lành, vô danh như Nguyễn Văn Minh, Nguyễn Thuý Quỳnh, họ đã để lại tên mình trong tâm khảm của hàng triệu người dân Việt Nam về sự oan ức , bất công, sự dối trá của hệ thống pháp luật hiện nay, cũng như mưu toan thủ đoạn bất nhân của nhà cầm quyền.

 Cái khoảnh khắc họ đứng nhận phán quyến của toà án, cũng là khoảnh khắc họ đã ghi tên mình vào lịch sử như những chứng nhân của sự bất công , tha hoá, phi đạo đức tràn lan trong chế độ.

Một người phụ nữ bình thường với tính cách dân dã, chợ búa như Bùi Thị Minh Hằng, học thức không cao, gần cả cuộc đời chỉ toan tính thiệt lợi trong kinh doanh bỗng nhiên đã tìm được khoảnh khắc để làm chói sáng cuộc đời mình. Để được những khoảnh khắc như thế, người ta phải vượt qua những toan tính tầm thường, phải có một nội tâm sâu sắc và niềm tin mãnh liệt.  Để đi đến khoảnh khắc ấy là bao nhiêu thử thách , bao nhiêu cám dỗ, bao nhiêu lời đường mật đưa ra để ngăn cản.

Những con cá hồi làm cuộc hành trình hàng chục ngàn cây số, đối đầu với những sự chết chóc bởi những con cá to lớn hung ác. Để làm gì, để chúng đến một nơi chúng sẽ chết. Và cái khoảnh khắc được chuyển sang màu đỏ hồng phơi người chết trên mặt nước, đúng cái nơi mà chúng muốn, đúng cái thời điểm chúng muốn. Đó là khoảnh khắc vĩ đại nhất trong đời con cá hồi nào có được. Hàng triệu con khác đã chết trên đường đi. Chỉ những con cá hồi về được nơi chúng muốn chết là cái chết có ý nghĩa, vì nó sẽ sản sinh ra những sức sống mới cho thế hệ sau.

 Nào, giờ thì ai nghĩ Bùi Hằng là chủ quán Bar, là kẻ vô học gào toáng trên đường. Cái giờ phút khuôn mặt gầy rộc nhưng đầy quả cảm, kiên nghị trước phiên toà của bạo quyền. Hình ảnh đấy đã xoá đi tất cả những gì mà người khó tính đôi khi nghĩ không tốt về chị.

 Nếu không có khoảnh khắc bị đóng mình trên thánh giá.chịu chết. Chúa Jesu mãi mãi chỉ là một ngươi thợ mộc.






Nếu câu chuyện trên cùng là có thật. Tên tù trong câu chuyện hẳn sẽ nể phục cái khoảnh khắc người đàn bà này đã làm nên. Điều mà nhiều kẻ nam nhi như hắn đã không làm được hoặc không dám làm.

Thứ Hai, ngày 25 tháng 8 năm 2014

Từ Dịch Thuỷ đến Tiền Giang.

Hơn 200 năm trước Công Nguyên, Tần Thuỷ Hoàng đã dựng lên một triều đài độc tài lớn nhất Trung Hoa. Nỗi sợ hãi về hình ảnh uy nghi quyền lực như thượng đế của Tần Doanh Chính làm khiếp đảm cả thiên hạ Trung Hoa mênh mông.  Bằng quyền lực tuyệt đối của mình, Tần Thuỷ Hoàng đã bắt dân chúng phải lập nên một dãy tường thành vạn lý, khiến bao người mất mạng vì đói rét, bệnh tật, kiệt sức khi xây thành. Thế nhưng toàn bộ Trung Hoa không có một sự phản kháng nào đáng kể.


 Kinh Kha người nước Vệ, đã nhận trọng trách ám sát Tần Thuỷ Hoàng. Trong lúc Tần Thuỷ Hoàng đang ở đỉnh cao của quyền lực tối thương.

Kinh Kha khi qua sông Dịch Thuỷ để hướng về Hàm Dương thực hiện sứ mệnh tiêu diệt tên bạo chúa độc tài Để Kinh Kha có thể tiếp cận được Tần Thuỷ Hoàng những người thực hiên , giúp đỡ đã phải mất nhiều của cải, và cả tính mạng như Phàn Ô Kỳ, tự cắt đầu để Kinh Kha dâng vua Tần. Có dịp gặp để ra tay.

Kinh Kha ra tay không thành công, bị giết ở giữa cung điện Tần Vương.

Đời sau người ta nhắc đến Kinh Kha , không luận sự đạt được mục đích ban đầu. Thiên hạ ngàn đời nhớ đến Kinh Kha, bởi dám làm một việc như thế.

Thực ra Kinh Kha chẳng những biết mình sẽ chết, mà Kinh Kha còn biết được mình sẽ không hoàn thành được công việc. Thế nhưng Kinh Kha vẫn đi, vẫn để bao người tâm huyết, xương máu bỏ ra để mình đi thực hiện công việc đó.

Bởi vì một điều mà ít ai nói đến.Là lúc đó hình ảnh Tần Thuỷ Hoàng chói loị quyền uy, như thánh thần, thượng đế. Thế mà có người tính chuyện giết chết. Giết chết như một tên ác nhân bình thường, đó là giết bằng dao găm.

Câu chuyện hành thích của Kinh Kha đã dấy lên trong nhân dân ý nghĩ, rằng Tần Thuỷ Hoàng không phải là thánh, là thượng đế. Mà chỉ là độc tài, khát máu, man rợ có quyền lực trong tay. Hắn chẳng phải con trời, hay thần thánh gì cả. Từ đó bắt đầu có những sự nổi dậy liên miên của người dân, nhà Tần bị diệt vong không lâu sau đó. Thậm chí ngay trong nội bộ triều đình sự coi thường vương triều nhà Tần cũng lộ trắng trợn qua việc Triệu Cao, Lý Tư lộng hành.

Đó chính là điều mà Kinh Kha mong đợi, chứ không phải là việc ông giết được Tần Thuỷ Hoàng. Ông mong đợi  nhát dao của mình đâm vào cái áo của Tần Thuỷ Hoàng,  đó là đâm vào hình ảnh chế độ độc tài hùng mạnh, đâm vào một hình tượng tưởng như thánh thần trên trời rơi xuống, đâm vào sự ngộ nhận của nhân dân, sự sợ hãi của nhân dân Trung Hoa dưới thời Tần Thuỷ Hoàng. Để rồi những cuộc khởi nghĩa được phát động, để cho chính những quan lại nhà Tần cũng coi thường Tần Vương, cho đó cũng là con người, có thể lấn át quyền lực như thường.

Nhát dao của Kinh Kha chính là nhát dao đâm vào hình tượng của một chế độ. Thân xác của Tần Doanh Chính còn sống, nhưng hình tượng về bậc đế vương uy quyền khiến thiên ha khiếp sợ bắt đầu chết từ đó.

Câu chuyện về Kinh Kha gắn với dòng sông Dịch Thuỷ, hình ảnh người tráng sĩ ra đi và để lại cho đời sau một huyền thoại bất tử.


 Hơn 2000 năm sau ở Việt Nam, từng tốp người vượt cả ngàn cây số để chờ dịp băng qua dòng Tiền Giang hướng về phía phiên toà xét xử người công chính mà chế độ cầm quyền mở ra vào sáng ngày 26 tháng 8 năm 2014. Họ đến được dòng Tiền Giang cũng đầy khó khăn, nguy hiểm. Ngay từ nhà họ, đã phải bằng mọi cách mưu trí, tốn kém ..bằng mọi giá họ đến được đất Cao Lãnh vào lúc phiên toà bắt đầu.

 Nhiều người trong số họ đã bị bắt ở đất Cao Lãnh, khi mà phiên toà chưa mở.

Phải chăng nhà cầm quyền nghĩ rằng chặn được người đến dự phiên toà là thành công.?

Không, thực ra những người đi đến phiên toà, cũng đã lường được việc sẽ bị chặn khi đến nơi.Hoặc bị bắt giữ khi đến nơi. Họ không trông mong sẽ có mặt trước phiên toà, để hô khẩu hiêụ bênh vực người công chính bị nhà cầm quyền Đồng Tháp vu oan bắt tội. Họ quá hiểu sự thủ đoạn của nhà cầm quyền này thế nào.

 Nhưng họ vẫn đi, bằng mọi cách họ đi hết khả năng của mình, đến khi bị chặn bắt. Đó mới là sự thành công mong đợi. Người dân sẽ thấy hành động phản đối phiên toà rất quyết liệt đến cùng của nhiều người đó. Đấy cũng là nhát dao đâm vào hình ảnh chế độ này. Nếu phiên toà là tượng trưng cho quyền lực của chế độ , thì hành động những người bị bắt giữ vì kiên quyết đến phản đối phiên toà . Chính là nhát dao chém vào mặt uy tín của chế độ này một cách công khai.

 Thử nghĩ xem, nếu họ không bị chặn từ nhà, răn đe, kiểm soát. Họ ung dung đi vào đến phiên toà, đứng bên ngoài giơ băng rôn. Bị cô lập hai đầu đường vì đủ loại cảnh sắt ngăn đường. Như thế thì có ấn tượng bằng họ bị doạ dẫm, bị ngăn chặn từ nhà, bị săn duổi suốt quãng đường đi...nhưng họ vẫn quyết tâm đi.

 Hôm nay những người qua được dòng Tiền Giang nhưng không đạt được mục tiêu ban đầu là dự phiên toà. Nhưng họ đã đạt được một thứ lớn lao hơn rất nhiều. Đó là họ để lại hình ảnh kiên quyết, quả cảm đến cùng trong việc phản đối sự bất công trên đất nước này, do chế độ tưởng là hùng mạnh này tạo ra. Ý nghĩa mấu chốt của hành động lịch sử không phải lúc nào cũng nằm trong dự tính ban đầu. Nó không cần thiết phải đạp đổ toà thành nào đó ngay lập tức, mà nó có ý nghĩa là tạo ra cho dân chúng thấy những toà thành xây nên bằng sự xảo trá, bạo quyền sẽ có một người và nhiều người, nhiều người nữa cùng muốn đạp đổ.

 Nếu cho hình ảnh Kinh Kha là phản kháng chế độ bằng việc qua sông Dịch Thuỷ năm xưa, dẫn đến những cuộc phản kháng lớn sau này. Bạn sẽ thấy hình ảnh những người dân Việt từ ngàn cây số đến Đồng Tháp và băng qua sông Tiền Giang là dấu hiệu cho thấy lòng người dân Việt đã thế nào với thể chế này.

 Thế nên chúng ta không hề thất vọng vì những người bị bắt và họ không có mặt phiên toà. Chúng ta đâu cần họ có mặt hai tiếng ở phiên toà xử úp sọt đó, để hô hào trong vòng kiểm soát của công an. Cái chúng ta cần là ý chí kiên cường của họ, trên quãng đường gian nan mà họ đã băng qua. Và chúng ta , những người quan sát đã nhận được điều mà chúng ta mong.

 Với những ý chí như họ thể hiện, hẳn chúng ta sẽ vui mừng khi đứng cùng họ, trong nhiều việc sau này nữa.


Nếu những người đi đến phiên toà này, họ bị ngăn chặn, bị doạ nạt ở nhà, họ nghĩ ở nhà thế này, đến nơi cũng thế.  Sẽ chả có gì được viết ra, chả ai nhận thấy điều gì ở họ. Cũng như Kinh Kha biết không hạ sát được vua Tần, chưa giết đươc vua Tần đã tốn kém xương máu mà không đi, có lẽ u mê của người dân lầm tưởng chế độ Tần Thuỷ Hoàng là thánh thần, bất khả xâm phạm sẽ còn rất lâu.

 Những người bị bắt giữ, ngăn chặn đến phiên toà , việc các bạn bây giờ là ghi nhớ các sự kiện của mình, vì đó là câu chuyện của lịch sử không dễ gì có được suốt 70 năm qua trên đất nước này. Chỉ ghi nhớ và kể cho mọi người thôi, các bạn đã không những hoàn thành tốt sự ủng hộ với ba người bị xét xử, mà còn với sự thức tỉnh của nhân dân nữa.


Chủ Nhật, ngày 24 tháng 8 năm 2014

Phiên toà khốn nạn và những thằng điên.

Chị đã từng mong muốn một phiên toà. Cũng vào đầu mùa thu thế này 2 năm trước. Bùi Thị Minh Hằng đội đơn tại trước cổng toà án Hà Nội để khiếu nại , và yêu cầu một phiên toà mở ra để xem xét quyết định đưa chị vào trại cải tạo Thanh Hà do Uỷ ban nhân dân Tp Hà Nội quyết định.

 Người ta bắt chị ở TP HCM, rồi đưa máy bay chở ra Hà Nội, tống thẳng vào trại Thanh Hà. Chưa có vụ dẫn giải đi giáo dục , cải tạo nào xa như vậy.

5 tháng ở trại cải tạo vì những hành vi phản đối chống quân Trung Quốc xâm lược đã biến một người đàn bà cao lớn, sang trọng thành một phụ nữ xơ xác, gày còm, sẹo dọc ngang, tóc bạc trắng.

Tôi thấu hiểu nỗi xót xa mà chị phải chịu. Đó có thể là duyên nợ gì đó với chị. Có lẽ tôi là người duy nhất trong anh em Hà Nội hiểu hoàn cảnh của chị. Lần ấy chị gặp tôi ở văn phòng luật Cù Huy Hà Vũ. Người đàn bà to lớn, sang trọng nói sang sảng về chuyện đi từ thiện cho môt ngôi chùa với chị Dương Hà. Họ đang bàn mua mấy tấn gạo và đồ đạc để đi từ thiện, còn tôi chăm chú vào chiếc máy tính để làm một số việc giúp chị Hà. Lúc đó anh Vũ đang ở trong tù.

Chị Hà trao đổi với tôi vài câu về anh Vũ, lúc đó người đàn bà kia nhìn tôi bằng con mắt sắc sảo. Cái nhìn của một người phụ nữ từng trải trên thương trường cũng như cuộc đời. Khi tôi ra cửa, chị mới hỏi.

- Gió nhớ chị không, em nghe giọng chị có nhận ra không.?

Tôi thần người nghĩ, rồi lắc đầu.

Chị nói.

- Chị là người gọi em hỏi số điện vợ con anh Ba Sài Gòn đó.

À, thì ra vậy. Tôi nhớ có lần đang đi ở Cồn Dầu, có một người phụ nữ lạ, gọi điện cho tôi hỏi cho xin địa chỉ anh Ba SG để gửi chút quà. Hôm đó cho số điện xong, tôi cũng chả nhớ. Mà hình như tôi cho số của thằng Lê Quốc Quyết ( em trai Lê Quốc Quân) thì phải.

 Tối hôm đó chị gọi điện và báo muốn đến nhà tôi chơi một lát. Chị cùng người bạn nữa đến, ngồi một lúc thì tôi phải đi. Chj hỏi đêm tối rồi còn đi đâu. Tôi cho cái máy ảnh, máy quay phim vào túi. Nhìn chị và vợ con một lát, rồi lắc đầu như không tiện nói lý do.

Không ngờ cái lúc tôi lặng lẽ xếp hành trang, đi trong đêm ấy lại khiến chị thương tôi như em ruột. Sau này chị kể, cái hình ảnh người đàn ông rời khỏi nhà đi trong đêm là chị nghĩ đến những việc làm đốn mạt, chơi bời, cờ bạc , rượu chè. Chị chưa nhìn người đàn ông nào rời khỏi nhà đi như tôi lúc đó.

Người đàn bà lớn tuổi, dạn dĩ với thương trường ấy. Không nghĩ rằng trên đời này có những thằng điên như tôi, không có những thằng điên đi làm cái điều mà người thông minh trong xã hội này không làm, đó là những việc không mang lại lợi lộc gì. Rồi chị gặp nhiều thằng điên như thế , không phải chỉ mình tôi. Những thằng đàn ông điên làm những việc hao công, tốn sức mà không phải vì tiền bạc, danh lợi như những thằng đàn ông khác trong xã hội này, đó là  Lân Thắng, Lê Dũng, Nguyễn Văn Phương, Lã Dũng....tóm lại là những thằng điên chuyên húc đầu vào cái nơi mà thiên hạ nghĩ là đá tảng.

 Thế rồi chị gắn bó với anh em chúng tôi, trong những cuộc biểu tình suốt cả mùa hè rực lửa năm 2011.

Bùi Thị Minh Hằng trước khi đến với anh em chúng tôi , chị có một gia sản lớn, có một nhà hàng lớn sổ đỏ mang tên chị ở một con đường trung tâm thành phố Vũng Tàu, một ngôi nhà riêng và nhiều cổ phần ở cây xăng, bệnh viện tư, tàu vận tải. Hoá ra chị còn điên hơn tất cả chúng tôi. Chị nói , từng ấy năm bây giờ mới sống đúng con người của mình, đó là không thể làm ngơ trước bất công sai trái trong xã hội này, bất kể đứa nào làm sai đều phải vạch mặt.

 Cái quãng thời gian chị ở Hà Nội tham gia biểu tình, nhà hàng đóng cửa. Chị không màng đến những nơi chị góp vốn làm ăn thế nào, họ báo cáo lỗ là vì sao. Chị dường như không còn quan tâm đến cái chuyện làm ra tiền nữa. Khi chị bị bắt, những kẻ mà chị góp vốn cùng đã làm sạch bách các cơ sở, rồi chúng báo với chị là lỗ vốn. Ác nghiệt là nhà hàng chị bị ngân hàng đòi xiết nợ, một số nợ cộng thêm số lãi thành gấp đôi.

Bùi Thị Minh Hằng đến với cuộc biểu tình chống TQ từ một người đàn bà có gang, có thép bởi tiền bạc. Khi ra tù ở trại Thanh Hà, chị bỗng trở thành khánh kiệt vì bọn góp vốn lừa đảo, chúng nhân dịp chị bị tù, thấy báo chí lên án chị, chúng hiểu chính quyền sẽ ghét chị, vì thế chúng giở thủ đoạn để mượn gió , bẻ măng.  Đã vài lần tôi muốn giúp chị, xử lý những đứa lừa chị ,theo cái cách mà tôi làm khi còn trẻ. Nhưng chị kiên quyết ngăn vì sợ nếu có làm sao vợ con tôi khổ.

Phá sản bệnh tật, bỗng dưng mang án tù. Người đàn bà ấy không một lời than thở. Chúng ta hẳn chưa ai nghe chị kể trên mạng về những gì chị đã mất. Chị coi như đó là của phù du, những cái mất đi ấy không làm chị sờn lòng , chị vẫn tiếp tục con đường đấu tranh với những bất công mà chị đã chọn.

 Tôi gắn bó với chị chỉ vì tôi nhìn thấy những hy sinh mà chị đã mất. Thực ra tôi ngại cái tính nóng như lửa của chị, vì nóng tính mà đôi khi chị nặng lời với anh em từng gắn bó với nhau những lúc gian nan. Nhưng về tinh thần của chị với đất nước, nếu ai đã thấy không thể nào không nể phục.

 Trở lại với cái hôm chị đứng trước toà án Hà Nội để đòi phiên toà làm rõ chuyện đưa chị đi cải tao ở Thanh Hà. Người ta nhận đơn vòng vo làm chị mất thời gian. Rồi họ từ chối không mở phiên toà.  Một mình chị đứng ở cửa toà án , tay căng băng rôn, miêng sang sảng lên án hành xử bất công của uỷ ban NDTP Hà Nội.  Khi chị đang nói, người dân đứng nghe. Có những kẻ đi rỉ tai mọi người.

- Con điên đấy, nghe nó làm gì.

Người dân nhìn chị nghi ngờ, có lẽ họ nghĩ chị điên. Vì có ai dám đứng trước cổng toà án thành phố để kể tội ác cướp đất, tội hèn nhát để mất đất, mất biển. Chị nói say sưa trước cái nhìn nghi hoặc của người nghe. Có vẻ lời nói của chị bị mất hiệu quả vì những kẻ lén lút rỉ tai mọi người kia.

Tôi nảy ra ý nghĩ, làm sao để họ không nghĩ chị điên. Lập tức tôi phóng xe máy đến nhà người bạn, hỏi mượn anh ta chiếc ô tô, rồi tôi mượn luôn anh ta bộ quần áo đẹp. Tôi mua mấy chai nước. Tôi lái xe đến trước cổng toà, mở cửa ô tô khệnh khạng đi vào chỗ chị trong bộ quần áo ngon lành hàng hiệu. Tôi đưa chị chai nước và nói to.

- Chị uống nước còn lấy sức chửi tiếp. Đm cái bọn này phải nói cho dân người ta rõ về chúng.

Người dân nhìn tôi ngỡ ngàng, họ không nghĩ một người đàn bà trông dáng sang trọng kia đã điên rồi. Giờ bà ta lại có thằng đệ tử đi ô tô oách thế mà đến khúm núm đưa nước phục vụ và đồng tình với mụ điên ấy. Ngay trước cổng toà.

Chắc chắn lúc đó họ không nghĩ chị điên như những kẻ lén lút kia thì thầm.

Cái thằng cho tôi mượn ô tô cũng điên nốt. Nó thừa biết tôi dùng xe vào việc ra đấy mà vẫn cho mượn, chỉ vì nó đang làm không đi được ra đó làm thằng điên cùng với chúng tôi.

Phiên toà bất công áp đặt quy chụp chị sẽ diễn ra tại Đồng Tháp.

Đang có bao nhiêu người điên từ khắp đất nước này, lặng lẽ rời mái nhà, khi vợ con đang yên giấc để băng vào màn đêm hướng về nơi diễn ra phiên toà ấy. Họ rời đi một cách khó khăn trước sự ngăn cản của công an địa phương,  bằng những ý chí phi thường họ bất chấp mọi cấm cản để đến phiên toà cùng với chj.

 Tôi dự phiên toà ở Cồn Dầu, những người dân do chính quyền huy động đến xem. Đã thốt lên khi thấy luật sư cãi toà. Họ bảo.

- Thằng luật sư này '' đứt dây '' hay sao mà cãi toà.

'' Đứt dây'' tiếng lóng có nghĩa là điên.

Nhưng những phiên toà như thế, bây giờ càng ngày sẽ lắm những thằng điên như  thế. Họ ở bên ngoài, bên trong toà, ở khắp nơi cùng phản đối phiên toà và bênh vực những người bị cáo buộc oan khuất bởi tà quyền.

 Đất nước này không may khi có những phiên toà chà đạp lên luân lý. Nhưng cũng còn may là có những thằng điên đứng ra để vạch mặt , để phản đối những phiên toà như thế.

 Chúng tôi điên, bởi chúng tôi không chấp nhận sự bất công mà nhà cầm quyền vạch ra buộc chúng tôi phải nghe. Và những kẻ điên như chúng tôi sẽ ngày một nhiều thêm sau những phiên toà khốn nạn thế này.

Đó là quy luật cuộc đời.

Thứ Sáu, ngày 22 tháng 8 năm 2014

Hướng tới phiên toà Bùi Thị Minh Hằng.

Trước đây toà án nhà nước CS VN đã từng xét xử rất nhiều người với tội danh chống lại nhà nước. Từ những năm 50 của thế kỷ trước kéo dài đến những năm cuối cùng của thế kỷ, hầu hết các vụ xử án của toà án CS đều diễn ra trong sự sợ hãi của người dân và thân nhân những người bị xử.

 Thậm chí có những vụ xử mà thân nhân trong gia đình đứng ra làm người bị hại để tố cáo bị cáo là anh, là cha, mẹ của mình như trong cải cách ruộng đất. Hay có những vụ toà án CS xử cha, nhưng con cái vẫn một lòng ca ngợi Cộng sản hết lời như dạng nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Nhiều tín đồ trung thành mù quáng của chế độ cộng sản vẫn mơ ước có được những phiên toà như ngày xưa. Những phiên toà mà dân chúng khép nép, sợ hãi, cúi gằm mặt khi bị lùa đến xem xử. Không ai dám nhìn bị cáo, ai cũng muốn chứng minh mình không có liên quan gì đến những bị cáo đang đứng trước vành móng ngựa. Nỗi sợ hãi ngự trị và lan tràn đến tận giường ngủ và nhà bếp.

 Nguyên nhân sâu xa ca ngợi chế độ Bắc Hàn của đám dư luân viên Trần Nhật Quang còn là ước vọng trong lòng mong thấy một chế độ hà khắc, chế độ có những phiên toà xử người bất đồng chính kiến mà reo rắc được sự hãi khắp dân chúng như trước kia. Bởi theo nghĩa chúng hiểu đó là nghiêm minh và trật tự. Vì thế chúng nỗ lực gào hét những ai chê trách chế độ Trung, Triều. Chúng luôn miệng ca ngợi và muốn đất nước Việt Nam gắn bó với những mô hình nhà nước như vậy. Bởi một chế độ như vậy thì không cần tài năng, cần đức độ. Chỉ cần trung thành cuồng tín là những kẻ như chúng có đất tung hoành.

 Sự sợ hãi quyền uy của dân chúng đối với chúng ngày một giảm đi. Vì thế chúng càng cay cú, điên cuồng kêu gào thiết lập lại một xã hội trật tự. Tức một xã hội luôn khiếp đảm trước mọi lời nói, hành động của chúng. Chúng định nghĩa đó là từ ''ổn định''.Trật tự và ổn định không phải xây dựng bằng sự bàn bạc, thống nhất, hài hoà giữa với nhau. Trật tự và ổn định của chúng là, chúng nói thế nào tất cả phải nghe thế. Nếu ai không nghe theo thế, là gây mất trật tự và ổn định.

 Thời của những người như Phạm Tuyên đã xa rồi. Ngày nay cứ mỗi phiên xử người bất đồng chính kiến nào, thì lại nảy ra một tình huống là có thêm vài người bất đồng chính kiến nữa ra đời. Trường hợp của Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Văn Hải, Bùi Thị Minh Hằng, Nguyễn Hữu Vinh, Đinh Nguyên Kha, Nguyễn Phương Uyên ..giáo dân Thái Hà, giáo dân Vinh, dân oan Dương Nội...

 Người thân thích vì ruột thịt bênh nhau đã đành, giờ thì cả người dân cũng bênh vực họ.

Chế độ xử người chống lại nó, mà nó phải huy động người đi từng nhà doạ nạt, nhắn nhe từng người dân là đừng nên đi xem. Đừng đi ủng hộ bị cáo. Bằng mọi thủ đoạn cấm đoán, triệu tập, dùng áp lực chỗ làm...mọi thứ để ngăn người dân không đi được đến phiên toà.

Trước kia nó huy động người ta đi xem những phiên toà có tên là chống lại nhà nước nhân dân để người ta thấy sợ, người ta không dám làm như bị cáo. Giờ thì nó lại sợ người ta đi xem, người ta sẽ làm theo bị cáo. Phiên toà ngày xưa nó mở giữa sân đình, giữa chợ, giữa thành phố bắc loa cho dân chúng nghe các diễn biến phiên toà. Nó lôi những người nào mà nó nghĩ có vấn đề cần giáo dục, có tư tưởng lệch lạc ra ngồi dự phiên toà để răn đe họ.

Giờ thì nó cấm tiệt người có vấn đề cần giáo dục đi xem, thậm chí là cả nhân chứng khi có giấy mời của toà cũng bị khuyến cáo là không nên đi. Khi xử, nó cho người của nó đóng giả dân xem ngồi chật cái phòng xử tí ti để lấy cớ không còn chỗ ngồi. Nó không cho loa phát ra đường phố nữa, đã thế nó cho báo chí ngồi phòng bên, xem qua màn hình , khi nào bị có nói thì dùng tiểu xảo để âm thanh không rõ. Rồi nó ngăn những con đường đến phiên toà. Dưới cái danh là kiểm tra đăng ký tạm trú, nó sục vào từng nhà dân, nhà nghỉ, khách sạn để tìm những ai ở xa muốn đến chứng kiến phiên toà, để chặn người ta lại bằng lý do hành chính , theo nghị định, thông tư nào đó.

 Giờ thì người ta công khai tuyên bố ủng hộ những bị cáo, người ta đến trước cổng toà không hề che dấu thái độ bênh vực cho bị cáo, người ta giơ những dòng chữ nội dung bênh vực bị cáo. Người ta khẳng định bị cáo vô tội... việc mà 20 năm về trước chưa bao giờ xảy ra.

 Nếu phiên toà tới đây, không biết mức án thế nào, nhưng nếu toàn án Đồng Tháp để  3 người trong vụ án Bùi Thị Minh Hằng không phải tiếp tục ngồi tù. Có lẽ là khôn ngoan, bởi nó đưa sự giận dữ của người dân thế hụt hẫng. Nó cũng làm cho các đòi hỏi ngoại giao của các nhà nước quan tâm trên thế giới ngẩn ngơ không biết nói thế nào trước một phán quyết tù không ra tù, tự do không ra tự do. Đây là một vụ án với cái tên gọi là '' gây rối trật tự công cộng ''.  Cố tình xử tù giam có nghĩa đã cố tình khiến sự việc trầm trọng thành những mưu toan chính trị, vì ai cũng hiểu những bị cáo là người thế nào. Ai cũng thấy bản cáo trạng, kết luận điều tra sơ hở do chủ quan áp đặt thế nào.

 Với một tình huống bày ra để khép người ta vào tội gây rối, giam giữ họ đến hơn nửa năm trời mới mang ra xử. Hồ sơ , nhân chứng, chứng cứ không có thuyết phục, về lý cũng như về tình như vụ án này. Thì toà án  Đồng Tháp phán quyết mức án sao cho hợp thức hoá được những sai sót do các bộ phận trước đó làm đã là điều khó. Còn nếu như cay cú để đẩy thành một mức án tù giam trong trường hợp này, trái lại đó là thất bại. Vì nó khiến sự giân dữ của dân chúng sâu sắc thêm, khiến gia đình , thân nhân, bạn bè của những bị cáo có lý do thấy chế độ này là một chế độ bất công, họ cần phải tranh đấu  tiếp tục cho sự công bằng của người thân. Nó cũng khiến cho các nhà ngoại giao quốc tế thấy họ bị đánh giá tầm thường ra sao trong quan hệ với chế độ này.

 Tôi thì không biết những kẻ chủ mưu vụ án này có khôn như vậy không.? Có những thế lực vẫn ảo tưởng muốn đưa VN thành Bắc Hàn, vẫn thèm khát có nỗi sợ hãi gieo rắc khắp dân chúng qua những phiên toà như cách đây 50 năm về trước.

Thế nên khó mà biết được.