Thứ Sáu, 16 tháng 10, 2020

SGK cái cần cải cách không cải cách.

 Gần 10 năm trước, con trai tôi, Tí Hớn bắt đầu đi học lớp 1. Học được hơn một tuần, tối về cậu nhắc đến Bác Hồ. Tôi nói thôi con ngủ đi, đừng nhắc đến ông ấy.

Câu hờn dỗi, cậu bảo sao bố nói thế, bác Hồ là người tốt, nhờ có bác mà chúng ta có cuộc sống như ngày nay.

Tôi bảo cuộc sống của chúng ta là do chúng ta lao động mà có được, bố phải đi làm, phải hàn sắt rồi người ta trả công bố, bố có tiền đó mua áo và thức ăn cho con. Không có bác Hồ nào cho chúng ta cuộc sống cả.

Cậu hậm hực rồi đi ngủ, mới chỉ học một tuần, cậu đã coi một người nào đó đáng quý đáng trọng hơn bố cậu. Cậu còn nghĩ cuộc sống của cậu là do người ấy ban tặng.

30 năm trước đó , như con trai của mình, tôi cũng được sách vở, thầy cô giáo dạy rằng bác Hồ là người vĩ đại, bác đã mang cuộc sống cho mọi người. Tôi thầm phục bác Hồ lắm, tôi nghĩ không có bác mọi người sẽ lăn quay ra chết hết vì không có gì ăn, không có gì uống.

SGK của Bộ Giáo Dục  bây giờ hình ảnh Hồ Chí Minh vẫn tràn ngập, đáng lẽ phải bỏ bớt đi. Nhưng người ta vẫn rập khuân sáo rỗng như cả nửa thế kỷ trước. Như thế đâu phải là cải cách, cuộc sống của ngày hôm nay đã khác với những năm tháng xưa rất nhiều. Chưa nói về việc nhồi sọ trẻ em hình ảnh lãnh tụ, điều không có ở những nước văn minh, tiến bộ. Nói ra nhiều người chạm nọc nhảy dựng lên chụp lên đầu cái mũ xúc phạm người quá cố này nọ. Nhưng không nói thì mọi thứ vẫn giáo điều, thiếu thực tế cho trẻ em học hỏi.

Tôi chỉ nói về việc bác Hồ cho kẹo.

Vài chục năm trước mấy cái kẹo ngọt là thứ quý giá với trẻ con,  đời sống quá thiếu thốn nên đến cái kẹo là ước mơ của trẻ con. Người ta làm SGK đã sử dụng cái kẹo để làm mồi câu dẫn dụ trẻ con yêu mến ông Hồ.

Nhưng bây giờ thì sao ? Hỏi tất cả các bạn đang là cha mẹ các em nhỏ, hẳn các bạn đều hạn chế tối đa cho con mình ăn đồ ngọt. Hơn nữa, trẻ em bây giờ cũng chẳng thích kẹo như ngày trước nữa. Hình ảnh cái kẹo chả khơi dậy cho trẻ em điều gì, chúng chẳng coi đó là phần thưởng giá trị.

Chuyện bác Hồ cho kẹo em nào ngoan cần phải thay thế, tôi sợ rằng nếu bảo trẻ em con ngủ đi, con học đi rồi bố cho ăn kẹo. Chắc chắn chả có tác dụng gì, có khi trẻ em nghĩ trong đầu cần gì kẹo của bố.

Rồi câu chuyện bác Hồ cho kẹo trẻ em thật ngô nghê và hời hợt  với trẻ em bây giờ, do tính thiếu thực tiễn thời đại, nhưng nó lại chứa đựng một chi tiết càng làm cho lý do phải loại những bài học như thế ra khỏi SGK. Đó là một em bé nói với bác Hồ.

-  Một em bé giơ tay xin nói " Thưa Bác, ai ngoan thì được ăn kẹo, ai không ngoan thì không được ăn kẹo ''

Em bé ở trại Nhi Đồng, Nhi Đồng là bao nhiêu tuổi ?

Một em bé Nhi Đồng có phản ứng ngay tức khắc khi chủ tịch HCM vừa mở lời chia kẹo cho các cháu !

Bạn có thấy gì không.?

Tôi thấy sự đấu tố, sự trừng phạt, sự phân biệt đồng lứa của một đứa bé Nhi Đồng khi thấy có quà phân phát đại trà. Tôi nghĩ người ta bịa ra như thế, chứ những em bé Nhi Đồng ngây thơ và non nớt, làm sao mà có ý nghĩ phân biệt như vậy. Làm sao một đứa bé Nhi Đồng lại tỉnh táo đưa ra ý kiến lạnh lùng về việc phát kẹo phải như thế nào ?

Phải chăng bài học này dạy về cách thi đua khen thưởng, lựa chọn nhân sự của đảng  và cháu bé Nhi Đồng trong sách ngày đó bây giờ chính là tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng. Có thể lắm chứ, bị nhồi sọ phải phân biệt giai cấp, đánh giá đạo đức cách mạng từ bé, nên giờ Nguyễn Phú Trọng rập khuân những điều mình được nhồi nhét từ bé.

Lẽ ra ông Hồ phải có lời khuyên nhủ em bé Nhi Đồng ấy, chẳng hạn là hôm nay các cháu ăn kẹo của Bác, cháu nào chưa ngoan sẽ gắng ngoan nhé, rồi ông phát kẹo.

Đằng này ông chẳng nói gì, ông cứ thế phát kẹo tuốt cho tất cả.

Đến một bé tên là Tộ không nhận và thú nhận là hôm nay cháu chưa ngoan, nên cháu không nhận kẹo của bác. Bác Hồ bảo cháu biết nhận lỗi thế là ngoan. Cháu vẫn được nhận kẹo.

Một hành xử man rợ, vì sao tôi nói là man rợ.

Thứ nhất ông Hồ làm thế, đứa bé đầu tiên sẽ nghĩ gì, ý kiến của nó không hề được ông Hồ để ý. Nó sẽ tổn thương tâm lý không ? ( mà lạ là đứa bé này không có tên, chắc nó đại diện cho quần chúng). Đương nhiên nó sẽ bị chấn động tâm lý, khi ông Hồ cư xử như vậy mà không có lời nào giải thích cho nó. Ông quá coi thường nó.

Còn em bé Tộ, em ở trại Nhi Đồng, sách nói buổi sáng ông Hồ đến thăm. Vậy mà bé đã không ngoan rồi, vậy bé không ngoan từ lúc nào mà nói hôm nay cháu không ngoan.

Câu chuyện đọng lại thì hình ảnh ông Hồ là người phán xử,  ban phát cái gì cho ai là quyền của ông. Chả có một tí mẹ nào tính giáo dục thực tiễn ở đây cả, phân tích ra nó còn chứa đựng những điều tệ hại.

Tóm lại đây là câu chuyện bịp bợp, được tạo dựng một cách ngô nghê, dùng cái kẹo là của hiếm thời đó để dẫn dụ trẻ con. Tưởng là xây dựng được hình ảnh Hồ Chí Minh, nhưng lại để người ta nghĩ khác về ông Hồ là loại gian hùng.

Tôi dám chắc nếu ông Hồ tốt như người ta nói, khi nghe đứa bé Nhi Đồng kia ý kiến về việc chia kẹo, ông sẽ có lời khéo léo để đứa bé ấy và các đứa bé khác không nặng nề tâm lý chuyện chia kẹo. Chứ không thể có chuyện chúng mày cứ tố nhau thoải mái đi, sinh sát thế nào là do tao quyết.

Không hiểu anh Nhạ cải cách SGK kiểu gì mà để lại bài này, hay anh định xỏ lá cả Hồ Chí Minh lẫn Nguyễn Phú Trọng ?





Thứ Hai, 12 tháng 10, 2020

Còn yêu em mãi.

 Còn Yêu Em Mãi là nhạc phẩm của nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang, nhạc phẩm chỉ được trình diễn sau khi người nhạc sĩ bạc mệnh này đã mất.

Đó là một nhạc phẩm được hoàn thành trong trại cải tạo hay chính xác hơn là nhà tù.

Những điều trên mãi sau này tôi mới biết, lần đầu tôi nghe bài hát này do một cô gái hát, lúc đó chúng tôi có hai người đàn ông và một  cô gái. Người đàn ông kia là một người từ phương xa trở về thăm nhà ở Hà Nội. Cô gái và anh có mối thâm giao từ lâu, họ là những người trí thức. Chuyện tính ra cũng đã xa đến mười mấy năm rồi.

 Đầu tiên cô gái hỏi tôi muốn nghe bài gì, tôi trả lời thích nghe bài Còn Nhớ Mùa Xuân của Ngô Thuỵ Miên. Cô gái hát, giọng hát hay đến nỗi tôi sững người, không ngờ khả năng ca hát của cô lại cao như vậy, từ chất giọng đến nhạc lý cô đều đạt khá cả.

Trời Sàigòn chiều hôm nay còn nhiều mây bay
Nhiều niềm đau thương bi hận tràn đầy
Gượng nụ cười giọt lệ trên môi
Nhìn đất nước tơi bời một thời em có hay

Những thành phố em sẽ đi qua
Đây Ba-Lê, đây Luân Đôn, đây Vienne
Nhưng có đâu bằng Sàigòn hôm qua
Nhưng có đâu bằng Sàigòn mai sau
Em có mơ ngày hát câu hồi hương 

Giờ đây, tôi ngồi ở phương xa để thấy từng câu chữ của trong lời bài hát xoáy trong gan ruột. Bài hát tôi thích nghe hôm xưa đó ứng vào đúng cảnh của tôi bây giờ.

 Bài hát thứ hai là bài cô gái thích, đó chính là bài Còn Yêu Em Mãi. Lúc đấy tôi không để ý lắm đến lời bài hát, nhưng mãi sau này, tức cách đây vài năm, tôi mới đọc và biết đó là tâm trạng của người nhạc sĩ ở trong tù cải tạo. Tôi lắng nghe kỹ lời ca hơn.

Có lẽ khi chọn bài hát thích đấy, cô gái đã biết hoành cảnh ra đời của bài hát.

Hôm trước đọc bức thư của Phạm Đoan Trang viết trước khi bị bắt, người ta khâm phục vì bản lĩnh biết trước số phận như thế sẽ đến với mình, nhưng cô vẫn kiên cường thực hiện công việc mà cô theo đuổi.

Tôi đọc bức thư cô gửi lại, bỗng nhiên tôi nhận ra rằng, Đoan Trang xác định ngày cô bị bắt từ rất lâu rồi. 

Cô chính là người con gái hát Còn Yêu Em Mãi mà tôi kể trên kia. Bài hát đúng vào hoàn cảnh của cô bây giờ.

Xin chọn một đoạn trong lời bài hát.

Này em hỡi, ta mơ ngày sẽ tới, khi tương phùng, em khóc cho niềm vui vì hạnh phúc.
Ngọt hay đắng, trong cuộc đời mưa nắng, ta luôn cười trong giấc mơ hạnh phúc xưa tuyệt vời.

 Nhiều người nói Đoan Trang là cái bẫy, là màn kịch. Đã mười năm rồi tôi cắt quan hệ với Đoan Trang, sau hồi năm 2009 khi chúng tôi bị bắt ở B14. Chúng tôi có những suy nghĩ khác nhau, Trang thì muốn xây dựng lý tưởng, muốn một con đường rõ ràng, tốt đẹp và phổ biến nó đến cho mọi người dân, tức khai dân trí, đánh thức lòng tự tôn của dân tộc...con đường mà cụ Phan trước kia đã làm, con đường ôn hoà, bất bạo động và văn minh.

Tôi thì muốn gây rối loạn nội bộ, muốn quan chức cộng sản thù hằn nhau, triệt hạ nhau và suy yếu đi rồi tan rã. Chúng tôi một người dựa trên những căn tính tốt đẹp của con người để triển khai, người khác thì dựa trên những căn tính xấu của con người để khai thác. Tất không thể chung đường.

Khi nói ra những điều này, sẽ có nhiều người phê phán. Có thể họ nói những mong muốn đó là ảo tưởng, là ngây thơ, phải thế này, phải thế kia mới đúng.

Có mong muốn và bền bỉ hàng ngày bắt tay thực hiện, suốt cả quá trình mười mấy năm. Thành công tuy không đong đếm đượ. Nhưng có mong muốn và thực hiện nó còn hơn là không.

Một người con gái, theo đuổi ước mơ của mình như thế, bỏ hết tuổi thanh xuân, hạnh phúc riêng tư để dấn thân cho hoài bão tốt đẹp của mình, hoài bão về một đất nước cường thịnh và dân chủ. Đó là điều đáng khâm phục và kính trọng.

Một số bạn chỉ trích Đoan Trang có lẽ chưa hiểu hết mọi vấn đề ngóc ngách, nếu bạn ở bên ngoài thì bạn không hiểu hết nội tình bên trong của chế độ, cách thức nó xử lý những người bất đồng chính kiến muôn mầu muôn vẻ như thế nào. Nếu bạn ở bên trong, bạn không hiểu hết cách hoạt động hay đường lối của những tổ chức đấu tranh bên ngoài. Nơi mà những tổ chức hoạt động với cách thức khác nhau. Chính vì không trải qua cảnh ở cả trong lẫn ngoài, nên các bạn dựa trên điểm nào đó để đánh giá Đoan Trang là cái bẫy, là cộng sản làm trò....điều đó là quá bất công cho Đoan Trang.

Đoan Trang là một người rất yêu nước. Cô không phải là người của cộng sản Việt Nam làm chim mồi, làm bẫy giăng như các bạn nghĩ. Xin bình tâm lại thời gian để nhận định, đừng vì một cá nhân nào làm bạn thất vọng mà mang sự cảnh giác ấy áp lên người lẽ ra phải khâm phục.

Thứ Năm, 1 tháng 10, 2020

Bài học về tình nguyện viên.


 Hôm qua học đến bài về người khuyết tật, mới biết ở Đức có đến 1/3 dân số họ tham gia tình nguyện giúp đỡ những người khuyết tật. Trung bình một tháng mỗi người bỏ ra 16 giờ đồng hồ để giúp đỡ những người khuyết tật, trại dưỡng lão. Họ trò chuyện với người lớn, chơi với trẻ em, dạy trẻ em vẽ, nấu ăn.

Những người tình nguyện làm việc không lương ở Đức đã bỏ ra 46 triệu giờ một năm, họ vẫn đang cần các tổ chức xã hội, tổ chức chính trị đồng hành và định hướng giúp các nhóm tình nguyện nhỏ. Ở Mainz nhiều sinh viên nghiên cứu về tình nguyên viên và họ nhận được chứng chỉ khi tham gia thực tế tối thiểu 50 giờ, còn ở Nuenberg người ta còn có trao tặng danh hiệu cho tình nguyện viên.

Khi các sinh viên đi làm, việc trong lý lịch của họ có dấu ấn đã từng làm tình nguyện viên giúp đỡ những người khuyết tật, người già, đấy sẽ là một yếu tố rất quan trọng để người ta đánh giá phẩm chất đạo đức, năng lực của họ.

Đến phần giáo viên hỏi về quê hương của bạn, người khuyết tật họ sống thế nào?

Câu hỏi thật khó trả lời, ở Việt Nam mình chỉ biết mỗi trường câm điếc Xã Đàn, hay những hội người mù dạy nghề tẩm quất, vót tăm. Còn đâu thì đầy đường là những người khuyết tật đi bán hàng rong. Thực sự thì ngay cái hội người mù ở Việt Nam cũng có vấn đề, muốn ăn ở học nghề cũng phải có tiền lo lót, ví dụ tiêu chuẩn mỗi địa phương chỉ được hai người học miễn phí, muốn đi học nghề phải chi ngầm cho xã, huyện.

Nói thì bảo nói xấu chế độ nước nhà, bỡ đợ phương Tây.

Thực tình thì tình nguyện viên của Đoàn đi làm phong trào quét đường , trồng cây xanh  hay này nọ toàn mục đích quảng cáo chính trị cho đảng. Còn chăm sóc người khuyết tật thì có mấy ai. Lạ hơn nữa là đầy người khoe nhau lên chùa làm công quả, quét chùa, dọn dẹp, trông xe, bán hàng...nhà chùa như một cơ sở kinh doanh, nhưng lại khối người sẵn sàng khoác cái áo nâu hay màu ghi đến xin làm công quả. Một ông sư trụ trì có đến hàng trăm đệ tử sẵn sàng phục dịch từ đi lại, ăn uống đến giấc ngủ. Ngay cả sở thích của ông sư về món đồ hàng hiệu cũng được người ta săn lùng mua hộ hay mua để tặng. Cả một lũ trí thức, phóng viên, nhà báo tự hào khoe nhau hôm nay vừa tháp tùng thầy đi chỗ này, chỗ kia.

Lúc ấy trả lời trước cả lớp là Việt Nam nghèo, người khuyết tật hầu như đều do gia đình chăm sóc hoặc tự chăm sóc bản thân. Xã hội có rất ít tổ chức chăm lo cho người khuyết tật, ở Việt Nam có nhiều người cũng có lòng muốn giúp đỡ những người khuyết tật, tuy nhiên vì ít có trung tâm cho người khuyết tật, nên những người giúp cũng khó có điều kiện để tiếp xúc. Một số họ thì đến nhà người khuyết tật chăm sóc tuỳ theo theo gian họ có, trường hợp này đa phần là như tình cảm bạn bè.

Nói đến đấy mình nghĩ luôn đến ông bạn Nguyễn Công Hùng, mình lôi mớ ảnh mình đi cùng cậu ấy, nói đây là người bạn tôi bị khuyết tật, lúc ở Việt Nam có thời gian rảnh, tôi hay chở con tôi đến chỗ cậu ấy chơi, hai bố con tôi trò chuyện và đưa cậu ấy đi chơi. Những lần như thế cậu ấy rất hạnh phúc. Cậu ấy mở một trung tâm dạy nghề cho người khuyết tật, có chỗ ăn, chỗ ở...tôi hàng tuần thường xuyên đến đó xem có việc gì hỗ trợ giúp cho họ. Chẳng hạn như lái xe đưa đi nơi này, nơi kia, đẩy xe lăn, bế bồng...trung bình một tháng tôi đến chỗ những người khuyết tật này 2 ngày, có lúc ngủ lại luôn ở đấy.

Hình ảnh thật, người thật, việc thật bằng vạn lời nói, khi mình đưa ảnh cho cả lớp xem. Mọi người đều nhìn mình bằng con mắt thán phục. Đang học bài như thế, có người thực như thế luôn, làm gì chả ấn tượng.

Tan giờ học, mình ra về, bước chân trên bậc cầu thang, chợt nhìn cái lối đi cho người xe lăn, chạnh lòng bỗng nhớ ở Việt Nam, chẳng biết giờ thế nào, chứ hồi mình còn ở nhà, chưa nhìn thấy toà nhà nào có lối đi như thế cho người khuyết tật ngồi xe lăn.